Geestelijke gezondheidszorg5 min leestijd1 maart 2026

Cognitieve gedragstherapie (CGT): wat is het en hoe werkt het?

Cognitieve gedragstherapie, ook wel CGT of CBT (Cognitive Behavioral Therapy) genoemd, is een van de meest onderzochte en effectief bevonden vormen van psychotherapie. Veel psychologen en GGZ-therapeuten werken er mee.

Wat is het uitgangspunt van CGT?

CGT gaat ervan uit dat gedachten, gevoelens en gedrag onderling verbonden zijn. Negatieve of onrealistische gedachten leiden tot onaangename gevoelens, die op hun beurt ongezond gedrag kunnen veroorzaken. Door de gedachten te herkennen en bij te sturen, veranderen ook de gevoelens en het gedrag.

Een voorbeeld: iemand met sociale angst denkt "als ik iets zeg, vinden ze me stom." Dat gevoel leidt tot vermijdingsgedrag — niet naar feestjes gaan, niet spreken in groepen. CGT leert diezelfde persoon die gedachte te onderzoeken, te toetsen en te vervangen door een realistischere gedachte.

Bij welke klachten is CGT effectief?

CGT is wetenschappelijk onderbouwd effectief bij: - Angststoornissen (paniekstoornis, sociale angst, OCS, PTSS) - Depressie - Burn-out en overspannenheid - Slaapproblemen (via CGT-I, specifiek voor insomnie) - Eetproblemen - Chronische pijn (pijncoping)

Hoe ziet een CGT-behandeling eruit?

Een CGT-behandeling bestaat doorgaans uit 8 tot 20 sessies van 45 tot 60 minuten. De therapie is kortdurend en gericht op concrete doelen. Typische onderdelen:

  1. Psycho-educatie — begrijpen hoe gedachten, gevoelens en gedrag samenhangen
  2. Gedachtenregistratie — bijhouden welke gedachten opkomen in moeilijke situaties
  3. Cognitieve herstructurering — leren negatieve gedachten te toetsen en bij te stellen
  4. Gedragsexperimenten — in de praktijk oefenen met nieuw gedrag
  5. Huiswerkopdrachten — oefeningen buiten de sessies om zijn een essentieel onderdeel

Is CGT ook online effectief?

Ja. Onderzoek toont aan dat online CGT bij angst- en stemmingsklachten vergelijkbare resultaten geeft als face-to-face behandeling. Dit maakt het ook toegankelijker voor mensen met volle agenda's of moeite met reizen.

Wordt CGT vergoed?

CGT via een BIG-geregistreerde psycholoog of GGZ-behandelaar wordt vergoed vanuit de basisverzekering, na aftrek van het eigen risico. Via PraktijkFinder vindt u psychologen en therapeuten die CGT aanbieden bij u in de buurt.

Let op: De informatie op PraktijkFinder is informatief van aard en vormt geen medisch advies. Raadpleeg altijd een arts bij medische klachten.